WĄTROBA

Wątroba jest fabryką chemiczną organizmu. Reguluje stężenie kwasów we krwi, steruje wytwarzanie pewnych białek ( w tym albumin), które odgrywają ważną rolę w wymianie wody między tkankami, a łożyskiem naczyniowym. Magazynuje też glukozę w postaci glikogenu, który w razie zwiększonego zapotrzebowania energetycznego rozkłada się na powrót do postaci pierwotnej. W wątrobie ma miejsce metabolizm leków i wydalanie substancji toksycznych z ustroju. Jest też producentem żółci, niezbędnej dla naszego organizmu dla prawidłowego trawienia tłuszczy. Aby mogła skutecznie spełniać swoje funkcje musi zachować jedną czwartą swojego miąższu.

Kawa, papierosy, alkohol, gdy są nadużywane mogą łatwo zaburzyć czynności wątroby. Tłuste i obfite jedzenie wpływa na obniżenie efektywności jej pracy, co potem może skutkować nawet trwałym jej uszkodzeniem. Zatrucie alkoholem prowadzi do jej marskości, która jest już nieodwracalna i wiąże się z innymi powikłaniami. Ponieważ wątroba cały czas pracuje dla naszego organizmu, jest stale narażona na różnego typu uszkodzenia. Zagrożeniem dla niej są infekcje wirusowe i bakteryjne, którym zapobiegają szczepienia. Przykładowo dzieci mogą być już zaszczepione na wirusowe zapalenie wątroby typu B, które po 5 latach powinno być powtórzone. Nie wolno bagatelizować objawów chorobowych, gdyż dysfunkcja wątroby najczęściej przeradza się w groźniejsze dla organizmu przypadłości.

Początkowe objawy niewydolności wątroby są jeszcze mało odczuwalne, dlatego nie zawsze wiąże się je z tym organem. Mogą to być zwykłe nudności, bóle brzucha, ogólne zmęczenie i osłabienie organizmu. W poważnych przypadkach, jak w wirusowym zapaleniu wątroby objawy występują od 2 do 6 tygodni po zarażeniu. Po kilku dniach pojawia się żółtaczka. Inne poważne choroby mogą prowadzić do krwawień żołądkowo – jelitowych, a nawet śpiączki wątrobowej. Podstawowym sposobem na zdiagnozowanie problemu dotyczącego wątroby jest przeprowadzenie badania USG. Niektóre zapalenia wątroby mogą przechodzić bezobjawowo, dlatego choroba może nie zostać rozpoznana.

Zapalenie wątroby (hepatitis), jest najczęściej wirusowe i może przebiegać ostro lub przewlekle. Znanych jest kilka wirusów wywołujących chorobę. Ostre zapalenie wątroby może jednak być wywołane również przez pewne leki, np. zbyt duże dawki paracetamolu, oraz chemikalia, jak środki do prania chemicznego. W przewlekłą fazę choroby przechodzą zapalenia wywołane wirusami B, C i D. Przyczyną może być nadużywanie alkoholu oraz mechanizmy autoagresji, w których siły obronne organizmu atakują wątrobę, mylnie rozpoznawaną jako obcą. Przewlekłe aktywne zapalenie wątroby wywołuje postępującą destrukcję jej komórek oraz może prowadzić do marskości, a nawet raka. By zapobiec zakażeniu należy unikać kontaktu z zakażoną krwią i produktami krwiopodobnymi, a także kontaktu z wydalinami osoby chorej.

Przy leczeniu wątroby, oprócz zdrowej diety pomocne są zioła. Lepiej hamują procesy chorobowe zachodzące w organie, a także mogą być przyjmowane dłużej niż większość leków. Leczenie staje się tym efektywniejsze, gdy choroba zostanie zdiagnozowana stosunkowo szybko. Zwlekanie z badaniem i ignorowanie objawów przyczynia się do tego, że skala uszkodzeń będzie jeszcze większa. Nie należy też zbyt wcześnie zaprzestać leczenia. Choć długotrwała terapia może nieść ze sobą skutki uboczne, leczenie farmakologiczne pozwala w dużej ilości przypadków zahamować postępowanie choroby. W bardzo ciężkich przypadkach, gdy schorzenie wątroby zagraża życiu, konieczne jest jej przeszczepienie. Na szczęście dostępność do leczenia chirurgicznego jest w Polsce coraz bardziej powszechna. Chorzy powinni dobrze się odżywiać i unikać alkoholu przez 6 miesięcy po wyzdrowieniu. Alkohol, bowiem uszkadza wątrobę i może być przyczyną nawrotu choroby. Największe szanse na przeszczep mają ci, u których ryzyko, że powrócą do nałogu, jest najmniejsze. W celu zapobieżenia infekcji przy wirusowym zapaleniu wątroby stosuje się szczepionki, najczęściej u osób z wysokim ryzykiem, jak pracownicy medyczni i podróżujący do krajów rozwijających się. U dzieci nosicielek wirusa, można podjąć odpowiednie kroki zaraz po porodzie.

Kluczowym dla zdrowia wątroby i zachowania dobrej kondycji całego organizmu jest stosowanie zbalansowanej diety. Obfite i tłuste posiłki obciążają wątrobę, dlatego lepiej byśmy je zastąpili lżejszymi o częstszych porach. Ma ona wtedy czas na trawienie i lepiej realizuje swoją funkcję oczyszczania z toksyn. Należy także zrezygnować z używek jak kawa, alkohol czy nikotyna, a sól zastąpić innymi przyprawami – mogą to być np. imbir, majeranek lub mięta. Profilaktyka w postaci higieny osobistej i szczepień ochronnych pozwala na uniknięcie wirusowego zapalenia wątroby typu A (żółtaczka pokarmowa), zwanego też chorobą brudnych rąk. Pomocnymi dla funkcjonalności wątroby są też zioła o działaniu hepatoprotekcyjnym. Powinno się pamiętać o codziennym dostarczaniu organizmowi odpowiedniej dawki witamin, zwłaszcza tych z grupy B, które wspomagają jego odporność.